سال در ميان اطبّاء متداول و معتبر بوده است . و درباره زمان بعد از جالينوس ، مؤلف « جواهر التشريح » ، و همانند آن مؤلف « تشريح البشر » كه پيشتر از آنها ياد كرده‌ايم ، چنين گفته‌اند : [ عمر كتابخانه اسكندريه را سوزاند ] « بعد از جالينوس اين علم به همين حالت ماند ، و در بلاد مصريه باز تحصيل تشريح مىكردند . اعراب بخصوص حكماى كبارى از آنها كه در اسپانيول بودند اگرچه ظاهرا اجتناب از تشريح داشتند اما از بابت اينكه در جراحى زياد ماهر بودند معلوم بود كه تشريح كرده بودند و مىكردند ، تا اينكه عمر بن الخطّاب كتابخانه اسكندريه را كه از مبدء خلقت آدم تا آن زمان آنچه كتاب از هر علم تأليف شده بود به سعى زياد جمع كرده بودند كه مثل آن الى الآن ممكن نشده است به آتش هواى خود سوزانيد ، « 1 » كتب تشريحيّه كه از اول انكشاف تشريح تا آن‌وقت مانده بود تماما را بسوخت و از تشريح نهى نمود . معلمين به بلاد مغرب رفتند ، علم تشريح مهجور و متروك شد . پس از چندى اعراب كتب جالينوس را بدست آورده علاوه بر غلطهائى كه داشت « 2 » . چون در ترجمه يونانى چندان ماهر نبودند غلطات زياد ديگر بر آن افزودند و مدتى در ميان آنها متداول بوده و هست . تا اينكه آفتاب علم از افق مغرب طلوع نموده پس از چندى به نصف النهار تحقيق و تدقيق رسيده كه

--> ( 1 ) - تفصيل اين واقعه جان‌گداز را در جلد دوم از كتاب ناسخ التواريخ « كتاب عمر از وقايع اقاليم سبعه » ط 1 ، چاپ سنگى - ص 386 و 387 . طلب بايد كرد . ( 2 ) - جالينوس با اينكه در علم تشريح از جميع متقدمين بهتر تعمق نمود و به حقايقى دست يافته بود و كتابش در اين علم بيشتر از هزار سال در ميان اطبّاء متداول بوده است سهو زياد و اشتباه بسيار در تشريح دارد .